Giriş Çin, kültürel temelleri yaklaşık beş bin yıl öncesine uzanan, yazılı tarihsel kayıtları üç bin yılı aşkın bir süreyi kapsayan ve devlet kurumlarında M.Ö. 221’den bu yana kesintisiz bir süreklilik sergileyen tek büyük medeniyettir. Çin devletinin siyasal biçimi iki bin yılı aşkın süre boyunca defalarca dağılmış ve yeniden kurulmuş olsa da, altta yatan medeniyet çerçevesi (dili, idari gelenekleri, tarihsel hafızası ve kültürel kimliği) dikkate değer bir süreklilik gösterm

Bodrum Kalesi’ne gittim. Hakkında yazı yazdığım bir taşın  ne kadar süreyle sergileneceğini öğrenmek istedim. Kalede, “Antik Çağda Enflasyon ve Alım Gücü” başlıklı serginin 21 Aralık 2026’da sona ereceğini belirten bir afiş vardı. Bu nedenle, sorduğum soru basitti ama önemliydi: Bu taş da serginin bir parçası mıydı ve sergiyle birlikte kaldırılacak mıydı? Yanıt arayışı, meselenin kendisinden daha çarpıcı bir tablo ortaya koydu. Bilet gişesindeki görevli beni güvenlik görevlis

Giriş Halikarnassos’un tarihi çoğu zaman Hekatomnidler döneminde bir hanedan başkenti  olarak kazandığı önem ve Büyük İskender’in seferlerindeki kilit rolü üzerinden ele alınır. Ancak bu yaklaşım, M.Ö. 4. yüzyıla ait bir kent merkezinin önceki dönemlerden gelen özelliklerinin gözardı edilmesi anlamına gelir. Halikarnassos, yapısal olarak çok farklı bir döneme çok daha önceki dönemlerde ev sahipliği yapmıştır. Halikarnassos’un bir siyasi merkez olarak yükselişinden önce  yarım

Giriş Halikarnassos’un (bugünkü Bodrum) tarihi, yalnızca Batı Anadolu’daki bir Yunan kıyı kentinin tarihi olarak anlaşılamaz. M.Ö. 6. yüzyıldan 4. yüzyıla kadar kent, Ege dünyasını, Anadolu içlerini ve Ahameniş Pers İmparatorluğu ’nun siyasal yapısını birbirine bağlayan iç içe geçmiş siyasal, kültürel ve ekonomik sistemler içinde varlık göstermiştir. Halikarnassos, daha büyük siyasal oluşumların kenarında yer alan çevresel bir yerleşim olmaktan ziyade, imparatorluk yönetimi,

2000’lerin sonlarında, 2010’ların başlarında bazı iş projeleri için ara ara Sudan’a giderdim. Sudan gibi az gelişmiş bir ülkede gördüklerimin ve yaşadıklarımın ne kadar ufuk açıcı olabileceği hiç aklıma gelmezdi. Sudan’a ilk indiğimde, havaalanında her yer dünyaca adı bilinen otellerin reklam afişleriyle doluydu. Tanıdık logolar, tanıdık isimler. Fakat, içinde kedilerin cirit attığı berbat bir havaalanı. Kedilerin türü de hiçbir yerde gördüklerimden değil. Havaalanı, İstanbul

Dört yüzyılı aşkın bir süre boyunca Osmanlı İmparatorluğu nüfus hareketlerini idari düzenin bir bileşeni olarak yönetti . Savaş, vergi tahsilatı, sınır güvenliği, çevresel baskılar ve merkezi planlama gibi nedenlerle nüfuslar  Anadolu, Balkanlar, Karadeniz bozkırları ve Kafkasya boyunca sürekli yer değiştirdi. Nüfus hareketliliği, istisnai bir gelişme değildi ve imparatorluk yönetiminin  düzenli bir aracı olarak işlev gördü. Sürekli nüfus dolaşımı  yoluyla imparatorluk, katma

Bu makale, 15. yüzyıldan 19. yüzyıla kadar Anadolu  ve Rumeli ’yi şekillendiren başlıca nüfus hareketlerini incelemektedir. Osmanlılar ve Karamanoğulları  başlıklı çalışmada ortaya konulan siyasal ve kurumsal çerçeveden hareketle, Osmanlı genişlemesinin uzun vadeli sonuçlarını, zorunlu iskân (sürgün) uygulamalarını ve evrimini, Celâlî isyanlarının demografik etkilerini, Osmanlı–Safevî sınır dinamiklerinin tetiklediği göçleri ve 19. yüzyılda imparatorluğun toprak kayıplarına e

Bu makale, XIV. ve XV. yüzyılların iki büyük Anadolu gücü olan Osmanlı İmparatorluğu ile Karamanoğlu Beyliği arasındaki politik, kültürel ve dilsel farklılıkları incelemektedir. Her iki yapının idari örgütlenmelerini, toplumsal bileşimlerini ve kimlik oluşumlarını değerlendirerek bu iki siyasî birimin farklı gelişim çizgilerini ortaya koymak amaçlanmaktadır. Makale, her iki sistem altında yaşayan etnik ve dinî toplulukları gözden geçirerek II. Mehmed’in (Fatih) sürgün politik

Ben, Arda Tunca. Bu isim, haritalara, savaşlara, göçlere, yıkılmış köprülere ve yeniden kurulmuş hayatlara açılan bir kapıdır. İsmimle...

Bir zamanlar Türkiye’nin geleceğine inanıyordum. Bu inanç, ne sloganların romantizminden, ne de kahramanlık kültlerinin hayallerinden geliyordu. Çocukluk ve gençlik yıllarının umudu idi kaynağım. 1980’lerde, bir çocuk ve genç olarak, 1980 askeri darbesi  sonrasında toparlanmaya çalışan bir ülkenin atmosferini yaşadım. O dönemde yaşananları tam olarak anlayamasam da, o günlerin havası yaşamımda derin izler bıraktı. 1990’larla birlikte yaşadığım olgunlaşma Türkiye’nin siyasi ve

Bir süredir yükselişte  olan Alternative für Deutschland (AfD) partisine karşı Almanya’da protesto gösterileri gerçekleşiyor. AfD’nin,...

Kasım 1996'da bir gün. Özel sektör yaşamımın ilk günü. DuPont’un Avrupa merkezinde, Cenevre’deyim. Doğu Bloku’nun çöküşü sonrasında...

Demokrasi, kendine ait özgürlükçü değerleri savunabilen bir yapıyı yaratmalı, geliştirmeli ama aynı zamanda korumalıdır. Bunun yolu,...

2007'nin sonbaharında Erdal İnönü'yü kaybetti Türkiye. İsmet İnönü'nün oğlu olması, bir dönem dışişleri bakanlığı, başbakan yardımcılığı...

Kurumuş çamurun dalga dalga izleri küçücük ellerinin üzerini karartmış. Tırnaklarının içi kir dolu. Simsiyah. Otobüs durağındaki reklam...

Dünya Bankası’nın yaptığı çalışmalara göre Lübnan’ın bugün içinde bulunduğu ekonomik kriz, 1800’lü yılların ortalarından bu yana yaşam standartları üzerindeki etkisi itibarıyla dünya tarihinde görülen üç derin krizden biri. Bu tanım, Lübnan’ı yalnızca ekonomik bir kriz ülkesi değil, toplumsal çözülmenin eşiğine gelmiş bir yapı olarak da tarif ediyor.   Salgın ve 2020 yılında 200 kişinin ölümüyle sonuçlanan büyük patlama öncesinde de krizde olan bir ülkeydi Lübnan. 2019 yılı

Türkiye Cumhuriyeti’nin resmi başlangıcı 29 Ekim 1923 olsa da, fikirsel başlangıcı çok daha önceye uzanır. Cumhuriyet projesinin mimarı Mustafa Kemal’dir. Modernleşme ve batılılaşma, Tanzimat’a kadar uzanır. 29 Ekim 1923, fikirsel hazırlıkları kendisinden hemen hemen 100 yıl öncesine dayanan bir sonuçtur. Cumhuriyetin mimarı Mustafa Kemal, savaş meydanlarında dahi kurulacak yeni ülkenin kurumlarını aklında tasarlamış bir beyindir. Bilim, sanat ve bilimsel nitelikleri güçlü bi

Kant’ın “Aydınlanma Nedir?” başlıklı makalesinin tarihi 1784’tür. Bir ansiklopedi için ısmarlanmıştır. Modernite terorisinin başlangıcı...

Vivaldi'nin Dört Mevsimler'inde baharı anlattığı notalar müthiştir. Müziği kış ortasında bile dinleseniz, baharı yine de hissedersiniz....

Okul yıllarında size anlatılan konuların çoğunu okuldan sonra da öğrenebilirsiniz. Özel ilgi alanınıza giren konularda kendinizi...