

Renminbi, Rezerv Para Birimleri ve Parasal Gücün Politik İktisadı
Financial Times’ta yer alan bir haber , Çin Devlet Başkanı Xi Jinping’in Renminbi’nin küresel rezerv para statüsüne ulaşması yönündeki hedefini dile getirdi. Bu hedefi Çin’in uluslararası parasal düzeni şekillendirmeye yönelik çabası olarak görmek mümkün. Bir ulusal para birimi hangi koşullar altında rezerv para haline gelebilir? Bu sorunun yanıtı, uluslararası para teorisinin ve tarihsel deneyimin ortaya koyduğu yapısal gerekliliklerde yatmaktadır. Rezerv para statüsü yalnız
Arda Tunca
3 Şub4 dakikada okunur


Küresel Ekonomi Politiğin Yapısal Dönüşümü
Küresel düzen artık ortak kurallar etrafında örgütlenmiyor. Giderek daha fazla güç ilişkileri, pazarlık ve tek taraflı adımlar tarafından şekillendiriliyor. Ticaret, finans, teknoloji ve güvenlik istikrarlı çerçeveler üzerinden koordine edilmiyor. Siyasal bir yeniden hizalanma söz konusu. Son dönemdeki transatlantik gelişmeler söz konusu dönüşümü açık biçimde görünür kılıyor. Hisse senedi piyasalarının sert biçimde düşmesi ve devlet tahvili faizlerinin yükselmesi, enflasyon
Arda Tunca
21 Oca3 dakikada okunur


Kârlılık Hedefleri, Mesleki Etik ve Kurumsal Amaç
Bu makale, üç kurumsal alanda kârlılık hedeflerinin etik sonuçlarını incelemektedir: hukuk bürolarının dava bölümleri, hastanelerin operasyon birimleri ve özel okullar. Her üçü de bütçe kısıtları ve yönetsel performans sistemleri altında faaliyet gösterse de, kurumsal amaçları, ahlaki sorumlulukları ve meşru sayılabilecek tercih sınırları temelden farklıdır. Bu makale, farklı etik geleneklerden yararlanarak şu noktayı vurgulamaya çalışmaktadır: Bir kurumun kâr teşviklerinden
Arda Tunca
20 Oca14 dakikada okunur


Modern Siyaset Neden Teknolojiyi Yapısal Olarak Destekliyor?
Modern siyaset teknolojiyi tesadüfen, lobi gücü nedeniyle ya da ideolojik yakınlık nedeniyle kayırmamaktadır. Teknoloji şirketlerine yönelik siyasetin tercihli muamelesi, çağdaş yönetişim ile belirli bir sermaye biçimi arasındaki derin bir yapısal uyumu yansıtmaktadır. Söz konusu teknoloji sermayesi fiziksel altyapıya dayanmakla birlikte, değeri esas olarak yazılım, veri, fikri mülkiyet ve ağ etkileri gibi maddi olmayan varlıklardan türeyen, ölçeklenebilir, hareketli ve siy
Arda Tunca
7 Oca3 dakikada okunur


Venezuela, Petrol ve Emperyalizm
Venezuela Devlet Başkanı Nicolás Maduro’nun Amerika Birleşik Devletleri tarafından ele geçirilmesi, 1945’ten bu yana uluslararası düzeni yapılandıran hukuki ve normatif sınırlamalar açısından derin bir kırılma anlamına gelmektedir. Maduro rejimine ilişkin ahlaki değerlendirme ne olursa olsun, bu olay çok daha temel bir soruyu gündeme getirmektedir: Bir egemen devletin başkanı hangi gerekçelerle başka bir ülke tarafından zorla görevden alınabilir ve hukukun yerini güç aldığınd
Arda Tunca
7 Oca5 dakikada okunur


Medeniyet, Kurumlar ve Çin’in Yeni Teknolojik Gücü
Çin, 21. yüzyıla bilim ve teknoloji alanında yeni bir aktör olarak girmedi. Geri döndü. Çin’in bugün yarı iletkenler, yapay zekâ ve dijital egemenlik üzerinden Batı ile yaşadığı çatışma, “geç kalanla” “yerleşik olan” arasındaki basit bir rekabet değildir. Bu durum, teknik güç, kurumsal koordinasyon ve devlet yönlendirmeli bilgi üretimine dayanan çok daha uzun bir medeniyet tarihini yansıtmaktadır . Çin’in bilimsel hafıza derinliğini ortaya dökmek konusunda hiçbir Batılı dü
Arda Tunca
6 Ara 20258 dakikada okunur


Veri Merkezciliğin Ötesinde Yaşam Merkezli Bir Politik İktisat
Son yıllarda, veriye dayalı analizlerin yaygınlaşması iktisadın epistemolojik temellerini yeniden şekillendirdi. Güçlenen hesaplama kapasitesi ve algoritmik öğrenme, belirsizliği hesaplanabilir bir olasılığa, karmaşıklığı ise yönetilebilir bir öngörüye dönüştürme iddiası taşımaktadır. Ancak veri, kavramsal bir yetersizliği gizlemektedir. İktisat, artan ağırlıkla ampirik bir teknokrasiye dönüştükçe, toplumsal araştırmayı anlamlı kılan unsurları (bağlam, amaç ve insani sonuçlar
Arda Tunca
18 Kas 20257 dakikada okunur


21. Yüzyılda Arz ve Talebi Yeniden Düşünmek
Piyasa Dengesi Miti 19. yüzyılın sonlarındaki marjinal devrimden bu yana, arz ve talebin kesişimi, piyasaların bireysel tercihleri kolektif sonuçlara nasıl dönüştürdüğünü gösteren kanonik bir temsil haline geldi. Bu kesişim noktası, iktisadi düşüncenin hem görsel hem kavramsal simgesi oldu. Denge, uyumun, rasyonalitenin ve verimliliğin bir sembolü olarak sunuldu ve algılandı. Ancak, bu geometrinin arkasında kırılgan bir soyutlama bulunuyor. Piyasaların dengeye yöneldiği varsa
Arda Tunca
7 Kas 202510 dakikada okunur


André Gorz: Çalışmanın Sonundan Yapay Zekâ Çağına
Kapitalizmin Ötesine Bakan Filozof Yirmi birinci yüzyılın politik ekonomisinin ikilemlerini André Gorz (1923–2007) kadar öngörebilen çok az düşünür olmuştur. Viyana’da, Gérard Horst adıyla doğan Gorz, savaş sonrası Fransa’nın entelektüel çevresinin önemli bir parçası hâline geldi ve Jean-Paul Sartre ’ın etkisi altında Les Temps Modernes dergisi için yazdı. Zamanla, varoluşçuluğu, Marksizmi ve ekolojik düşünceyi birleştirerek ekonominin neyle ilgili olması gerektiğine dair b
Arda Tunca
5 Kas 20254 dakikada okunur


Stratejik Rekabet ve Laissez-Faire’in Geri Çekilişi
Amerika Birleşik Devletleri (ABD), 20. yüzyılın büyük bir bölümünde, laissez-faire ekonomisinin savunucusu oldu ve iktisat felsefesini...
Arda Tunca
19 Eyl 20254 dakikada okunur


Borç: Neoliberal Popülizmin Bedeli
Gelişmiş ekonomilerin borçluluk düzeyine dair endişeler yayılıyor. Endişenin doğal bir sonucu olarak söz konusu ülkelerin özellikle 30...
Arda Tunca
12 Eyl 20253 dakikada okunur


Yapay Zekâya Şekil Vermiş Fikirler
Çoğu insan yapay zekânın (YZ) son zamanlarda geliştirilmiş bir teknoloji olduğunu düşünüyor olabilir. Oysa, bilimsel keşfinin temelleri...
Arda Tunca
10 Eyl 20256 dakikada okunur


Siyaset, Fiyatlamalar ve Küresel Ekonomi
Küresel piyasalarda sermaye göreceli olarak ucuz olan Avrupa hisselerine yöneliyor. Çin, nispi olarak daha düşük maliyetlerle artan...
Arda Tunca
8 Eyl 20254 dakikada okunur


Tarifeler, ABD'nin Borcu ve ABD Tahvil Piyasası
Küresel finansal piyasalar, tarifeler, ABD'nin artan borçluluk düzeyi ve Trump'ın para politikasına siyasi müdahale korkularının etkisi...
Arda Tunca
5 Eyl 20252 dakikada okunur


Yapay Zekâ Verimlilik Paradoksu
Yapay zekâ üzerine tartışmalar ütopik öngörüler ile distopik korkular arasında gidip geliyor. Bugüne odaklanınca, çarpıcı bir paradoks...
Arda Tunca
3 Eyl 20253 dakikada okunur


Küresel Ekonomik Belirsizliklere Karşı Piyasa Tepkisi
Yatırımcılar, ABD Merkez Bankası’na (Fed) yönelik siyasi baskıların artması nedeniyle güvenli liman ifade eden varlıklara yöneliyor....
Arda Tunca
2 Eyl 20252 dakikada okunur


Yapay Zeka İklim Krizine Çözüm olabilir mi?
Stefan Zweig, İnsanlığın Yıldızının Parladığı Anlar adlı eserinde Atlantik’in iki yakasını birleştiren telgraf kablosunu insanlık...
Arda Tunca
28 Ağu 20254 dakikada okunur


Düşük Kaynaklı Gelecek İçin Maliyet Muhasebesi
Bir önceki yazımda , sadece karbon salımına odaklanmanın iklim krizini anlamakta hatalı bir yaklaşım olacağını belirttim. Yazımda, şöyle...
Arda Tunca
25 Ağu 20257 dakikada okunur


Dijital Dünyanın Görünmeyen Çevre Tahribatı
İklim krizi denince, çoğunluğun aklına karbondioksit (CO₂) geliyor. Genel kamuoyu algısı CO₂ salımı sona ererse, iklim krizinin...
Arda Tunca
19 Ağu 20254 dakikada okunur


Yapay Zekâ ve Ahlaka Kayıtsız Aydınlanma ile Neoklasik İktisat
Yaratıcı Yıkımdan Yıkıcı İnovasyona Kapitalist sistem, yeni teknolojilerin mevcut sektörleri, işlevleri ve işleri ortadan kaldırırken...
Arda Tunca
17 Ağu 20255 dakikada okunur









