İktisat, bugünkü kadar güçlü analitik araçlara hiçbir zaman sahip olmamıştı. Buna karşılık, böylesine hızlı değişen bir dünyayla da nadiren karşı karşıya kalmıştı. Yapay zekâ, teknoloji rekabetini yeniden şekillendirirken ekonomik gücü az sayıda şirketin elinde yoğunlaştırıyor. İklim değişikliği, çevresel bir mesele olmaktan çıkıp ekonomik yaşamı belirleyen temel kısıtlardan biri hâline geldi. Jeopolitik rekabet, ticareti, yatırımları, sanayi politikasını ve teknolojik gelişm

Birkaç ay önce, yapay zekânın önemli etik sorunlar doğurduğunu savunmuştum. Teknolojik ilerlemenin kendiliğinden insanlığın ilerlemesini sağlayacağı varsayımı, modern tarihte sıkça file getirilen bir düşüncedir. Bu anlayışın izlerine Aydınlanma düşüncesinin bazı kollarında da rastlanmıştır. Daha sonra, neoklasik iktisadın belirli yaklaşımlarında ortaya çıkmıştır. Bugün de yapay zekâ etrafındaki tartışmaların önemli bir bölümünü şekillendirmeyi sürdürmektedir. Ancak, yapay zek

Mutlak butlan kararı sonrası Türkiye’deki siyasi tablo önemli ölçüde değişmiştir. İktidarın ana muhalefet partisini istikrarsızlaştırma çabaları, kuvvetler ayrılığı ilkesinin büyük ölçüde ortadan kalktığı bir düzende başarıya ulaşmıştır. Bu süreç yalnızca CHP içindeki dengeleri değil, Türkiye’de siyasal rekabetin niteliğini de değiştirmiştir. Kemal Kılıçdaroğlu’nun iktidar ile ortak hareket ettiği yönündeki şüpheler, kaybedilen 13 seçim boyunca muhalif seçmen tabanında gidere

Türkiye uzun yıllardır ağır enflasyon sorunuyla karşı karşıya bulunan bir ülkedir. Sorun, yalnızca fiyat düzeylerindeki artışı ifade eden teknik bir makroekonomik değişken olarak değerlendirilmemelidir. Türkiye'de enflasyon deneyimi farklı tarihsel dönemlerde belirgin kırılmalar göstermektedir. Dünya Bankası'nın IMF kaynaklı tarihsel serileri, 1960'lı yıllarda yıllık tüketici enflasyonunun çoğunlukla tek haneli seviyelerde seyrettiğini göstermektedir. Ancak, 1970'li yılların

Uluslararası siyaset ve ekonomide son dönemde yaşanan gelişmeler farklı alanlarda ortaya çıksalar da ortak bir yapısal mantığın parçalarıdır. Çin, Nvidia ürünlerine yönelik kısıtlamaları artırırken Huawei ve Cambricon gibi yerli firmaları desteklemektedir. Avrupa Birliği, Çin’in tedarik zincirlerine olan bağımlılığını azaltmak ve endüstriyel dayanıklılığını güçlendirmek amacıyla yeni düzenleyici araçlar devreye sokmaya çalışmaktadır. Amerika Birleşik Devletleri, Avrupa’ya yön

Klasik ve özellikle neoklasik iktisat teorileri, rekabetçi piyasa koşulları altında ekonomik aktörlerin kaynakları daha verimli tahsis etmeye yöneleceği varsayımına dayanır. Diğer yandan günümüzde, özellikle hizmet ve finans sektörlerinde milyonlarca anlamsız, toplumsal fayda üretmeyen ve bizzat çalışanlar tarafından dahi gereksiz görülen iş kollarının türemiş olduğu göze çarpmaktadır. Bu işlerin ortaya çıkış mekanizmaları kurumsal feodalizm, finansallaşma ve devletin sosyal

Fed, para politikasını ABD içindeki finansal sistem çerçevesinde yürütür. Ancak, bunun ötesinde, küresel finansın temel unsurlarından biri hâline gelmiş devasa bir “sınır ötesi” (offshore) Dolar sistemi de ayrıca gelişmiştir. Eurodolar sistemi olarak bilinen bu piyasa, ABD'nin “doğrudan yetki alanı” dışında kalmaktadır. Aracılık edilen Dolar cinsinden kredilerin oluşturduğu küresel ölçekte yaygın bir ağ olarak faaliyet göstermektedir. “Dolar’ın hükümranlığının sona erdiği” yö

Soğuk Savaş sonrası hiper-küreselleşme, ticaretin politik olarak nötr olduğu ve sınırların önemini yitirdiği varsayımına dayanıyordu. Bu varsayım artık geçerliliğini yitirmiştir. Küresel ekonominin değişen yapısını açıklamak amacıyla üç ayrı analiz hattı ortaya çıkmıştır: Sınır ötesi üretimin teknolojik genişlemesi Ulus-devletin ortaya koyduğu siyasal kısıtlar Karşılıklı bağımlılığın stratejik bir güç kaynağına dönüşmesi Bu makale, bu üç hattı bir araya getirerek, etkileşimle

Dünya Ticaret Örgütü’nün (DTÖ) son bakanlar toplantısı bir uzlaşmayla değil, anlaşmazlıkla sonuçlandı. E-ticarete dair gümrük vergileri konusunda bir anlaşma yok. Kurumsal reformlarda bir ilerleme yok. Koordinasyon için en uygun platform olması gereken yer uyuşmazlıkların yeri haline gelmiş durumda. Bu manzara, küresel ticaret sisteminin temellerinin istikrarlı bir şekilde aşındığı geçtiğimiz on yılın atmosferine uygun bir kapanış sergiledi. On Yıllık Bir Sarsıntı Üzerinde

“ Bütün bir uygarlık bu gece yok olacak, bir daha asla geri gelmemek üzere. Bunun olmasını istemiyorum ama muhtemelen olacak .” Bu dil, caydırıcılığa ya da müzakereye ait olamaz. Bu, topyekûn yıkımın dilidir. Devletler, liderler ve ülkeler birbirleriyle derin ve ciddi sorunlar yaşayabilir. Ancak, bir uygarlığı bütünüyle ortadan kaldırma fikri ancak katliam olarak tanımlanabilir. Bu savaş, resmi Amerikan resmi makamlarınca dahi adeta bir Haçlı seferi olarak anlatılmaktadır. B

İran’ı zayıflatmayı hedefleyen bu savaş, bölgede gücün işleyişini tersine çeviriyor. Ortadoğu’daki mevcut çatışma yaygın olarak İran’ı zayıflatma girişimi olarak görülüyor. Ancak gelişmeler farklı bir yöne işaret ediyor. Savaş, bölgede güç yapısını yeniden şekillendiriyor. İran’ı konvansiyonel anlamda güçlendirmiyor. Bunun yerine, kırılgan bir sistem içinde kaldıraç gücünü artırıyor. Güç genellikle askerî kapasite ya da toprak kontrolü olarak anlaşılır. Ancak mevcut bağlamda

Amerika Birleşik Devletleri Yüksek Mahkemesi’nin, tarife rejiminin geniş bölümlerini geçersiz kılmasının hemen ardından Donald Trump, tüm ticaret ortaklarından yapılan ithalata %15 oranında tek tip küresel bir tarife uygulayacağını açıkladı . Bu karar, mahkeme hükmünden saatler sonra yürürlüğe koyduğu başlangıçtaki %10’luk küresel verginin ardından geldi. Daha sonra, 1974 Ticaret Yasası’nın 122. Bölümü uyarınca alternatif bir yetki temelinde %15’e çıkarıldı. Söz konusu madd

Financial Times’ta yer alan bir haber , Çin Devlet Başkanı Xi Jinping’in Renminbi’nin küresel rezerv para statüsüne ulaşması yönündeki hedefini dile getirdi. Bu hedefi Çin’in uluslararası parasal düzeni şekillendirmeye yönelik çabası olarak görmek mümkün. Bir ulusal para birimi hangi koşullar altında rezerv para haline gelebilir? Bu sorunun yanıtı, uluslararası para teorisinin ve tarihsel deneyimin ortaya koyduğu yapısal gerekliliklerde yatmaktadır. Rezerv para statüsü yalnız

Küresel düzen artık ortak kurallar etrafında örgütlenmiyor. Giderek daha fazla güç ilişkileri, pazarlık ve tek taraflı adımlar tarafından şekillendiriliyor. Ticaret, finans, teknoloji ve güvenlik istikrarlı çerçeveler üzerinden koordine edilmiyor. Siyasal bir yeniden hizalanma söz konusu. Son dönemdeki transatlantik gelişmeler söz konusu dönüşümü açık biçimde görünür kılıyor. Hisse senedi piyasalarının sert biçimde düşmesi ve devlet tahvili faizlerinin yükselmesi, enflasyon

Bu makale, üç kurumsal alanda kârlılık hedeflerinin etik sonuçlarını incelemektedir: hukuk bürolarının dava bölümleri, hastanelerin operasyon birimleri ve özel okullar. Her üçü de bütçe kısıtları ve yönetsel performans sistemleri altında faaliyet gösterse de, kurumsal amaçları, ahlaki sorumlulukları ve meşru sayılabilecek tercih sınırları temelden farklıdır. Bu makale, farklı etik geleneklerden yararlanarak şu noktayı vurgulamaya çalışmaktadır: Bir kurumun kâr teşviklerinden

Modern siyaset teknolojiyi tesadüfen, lobi gücü nedeniyle ya da ideolojik yakınlık nedeniyle kayırmamaktadır. Teknoloji şirketlerine yönelik siyasetin tercihli muamelesi, çağdaş yönetişim ile belirli bir sermaye biçimi arasındaki derin bir yapısal uyumu yansıtmaktadır. Söz konusu teknoloji sermayesi fiziksel altyapıya dayanmakla birlikte, değeri esas olarak yazılım, veri, fikri mülkiyet ve ağ etkileri gibi maddi olmayan varlıklardan türeyen, ölçeklenebilir, hareketli ve siy

Venezuela Devlet Başkanı Nicolás Maduro’nun Amerika Birleşik Devletleri tarafından ele geçirilmesi, 1945’ten bu yana uluslararası düzeni yapılandıran hukuki ve normatif sınırlamalar açısından derin bir kırılma anlamına gelmektedir. Maduro rejimine ilişkin ahlaki değerlendirme ne olursa olsun, bu olay çok daha temel bir soruyu gündeme getirmektedir: Bir egemen devletin başkanı hangi gerekçelerle başka bir ülke tarafından zorla görevden alınabilir ve hukukun yerini güç aldığınd

Çin, 21. yüzyıla bilim ve teknoloji alanında yeni bir aktör olarak girmedi. Geri döndü. Çin’in bugün yarı iletkenler, yapay zekâ ve dijital egemenlik üzerinden Batı ile yaşadığı çatışma, “geç kalanla” “yerleşik olan” arasındaki basit bir rekabet değildir. Bu durum, teknik güç, kurumsal koordinasyon ve devlet yönlendirmeli bilgi üretimine dayanan çok daha uzun bir medeniyet tarihini yansıtmaktadır . Çin’in bilimsel hafıza derinliğini ortaya dökmek konusunda hiçbir Batılı dü

Son yıllarda, veriye dayalı analizlerin yaygınlaşması iktisadın epistemolojik temellerini yeniden şekillendirdi. Güçlenen hesaplama kapasitesi ve algoritmik öğrenme, belirsizliği hesaplanabilir bir olasılığa, karmaşıklığı ise yönetilebilir bir öngörüye dönüştürme iddiası taşımaktadır. Ancak veri, kavramsal bir yetersizliği gizlemektedir. İktisat, artan ağırlıkla ampirik bir teknokrasiye dönüştükçe, toplumsal araştırmayı anlamlı kılan unsurları (bağlam, amaç ve insani sonuçlar

Piyasa Dengesi Miti 19. yüzyılın sonlarındaki marjinal devrimden bu yana, arz ve talebin kesişimi, piyasaların bireysel tercihleri kolektif sonuçlara nasıl dönüştürdüğünü gösteren kanonik bir temsil haline geldi. Bu kesişim noktası, iktisadi düşüncenin hem görsel hem kavramsal simgesi oldu. Denge, uyumun, rasyonalitenin ve verimliliğin bir sembolü olarak sunuldu ve algılandı. Ancak, bu geometrinin arkasında kırılgan bir soyutlama bulunuyor. Piyasaların dengeye yöneldiği varsa